ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ। ਜੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਬੱਚੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਚੰਚਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬੱਚਾ ਬੈਠਾ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਕਾਗਰਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ‘ਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ 2 ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ ਲਗਭਗ 4 ਤੋਂ 6 ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ 6 ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ 10 ਤੋਂ 12 ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਅਤੇ ਇੱਕ 12 ਸਾਲ ਦਾ ਬੱਚਾ 25 ਤੋਂ 35 ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਿੰਟ.. ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ ਤਾਂ ਘਬਰਾਓ ਨਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਕਰੋ।
ਸਰਲ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿਓ
ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਸਰਲ ਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਬੱਚਾ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਨੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੰਮ ਨੂੰ ਟੁੱਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿਓ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੱਚਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਵਾਓ
ਬੱਚੇ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੱਲਾਂ ਥੋਪਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਨ ਦਿਓ। ਇਹ ਸਮਝੋ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਬਿਹਤਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਾ ਟੋਕੋ
ਜੇ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਪਾਓ। ਫਿਰ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਖੇਡਣਾ ਹੋਵੇ, ਸੈਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰੇਕ
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਰੇਕ ਦੇਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਸਮਝਾਓਗੇ ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ। ਬ੍ਰੇਕ ਲੈ ਕੇ ਬੱਚਾ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮਾਂ
ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਲੈਪਟਾਪ, ਟੀਵੀ ਜਾਂ ਫੋਨ ਨਾਲ ਚਿਪਕੇ ਨਾ ਰਹਿਣ ਦਿਓ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮਾਂ ਘਟਾਓ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਾਓ।
Tags: Children Health Mobile TV Work